Risk-Beta-Getiri Analizleri  

Risk Getiri Tablosu


Getiri ve Risk: Hisse senetlerinin geçmiş performanslarını incelerken, gelecekte de bu performanslarını südürmeleri beklenemez. Fakat, uzun vadede bakılacak olursa gelecekteki performansları hakkında fikir yürütmek için iyi bir dayanak olabilir. Aynı şekilde, geçmiş getirilerin standart sapması değişik yatırımların riskleri hakkında fikir verebilir. Yatırım tercihinde; hisse senetlerini seçerken getiri ile risk arasında bir tercih yapılmalıdır. Getirisi yüksek olan ve riski düşük olan hisse senetlerin seçilmesi yatırımın doğruluğuna katkıda bulunabilir. Ayrıca, riski yüksek olup getirisi düşük olan hisse senetlerinin tercih edilmemesi daha uygun olabilir. Genellikle, getirisi yüksek olan hisse senetlerinin riskleri de yüksek olur.

Beklenen Getiri: Hisselerin günlük getirilerinin geometrik ortalamasını verir. Geometrik ortalama n tane getirinin çarpımının n. dereceden kökü alınarak hesaplanmaktadır :

Karekök[(100+100)*(100-50)] - 100 = %0 olur.

Geometrik Ortalama = ( (1+x1)*(1+x2)*(1+x3)*...*(1+xn) )(1/n) -1

Ortalama Getiri: Hisselerin günlük getirilerinin aritmetik ortalamasını verir. Getirinin hesaplanmasında iki farklı yöntem uygulanabilmektedir. Bunlar aritmetik ve geometrik ortalamalardır. Örnek olarak bir finansal varlığın geçmişteki getirileri aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi olsun:

YılFiyatYıllık Getiri (%)
1100-
2200100
3100-50

Aritmetik ortalama alınarak getiri hesaplanırsa :

[100 + (-50)] / 2 = %25 getiri olur.

Getiriler x1,x2,x3,...,xn ise

Aritmetik Ortalama=(x1+x2+x3+...+xn)/n

Fakat burada dikkat edilmesi gereken nokta, 3. yılda fiyat 1. yıldakine eşit olmaktadır. Hesaplanan getiri %25 olmasına rağmen gerçekleşen getiri %0'dır.
Aritmetik ortalamanın bu sakıncasına karşılık ikinci yöntem olarak geometrik ortalama kullanılmaktadır.
Hisselerin günlük getirilerinin geometrik ortalamasını verir. Geometrik ortalama n tane getirinin çarpımının n. dereceden kökü alınarak hesaplanmaktadır :

Karekök[(100+100)*(100-50)] - 100 = %0 olur.

Geometrik Ortalama = ( (1+x1)*(1+x2)*(1+x3)*...*(1+xn) )(1/n) -1

Risk (Standart Sapma): Getirilerin standart sapmasını verir. Risk, bir finansal varlığın getirisinin gerçekleşme durumundaki belirsizlik olarak tanımlanmaktadır.
Yatırımcılar ancak ekstra bir getiri sözkonusu olduğunda risk üstlenme eğilimindedir. Örneğin bir yatırımcı yatırdığı 50.000 $ için %50 ihtimalle 10.000 $ kazanırken, %50 ihtimalle de 10.000 $ kaybetmektedir. Paranın azalan marjinal faydası sebebiyle yatırımın 60.000 $'a çıkmasının hoşnutluğu, 40.000 $'a inmesinin hoşnutsuzluğundan daha az olacaktır. Azalan marjinal fayda, yatırımcıların çoğunlukla riskten kaçınan yatırımcılar olduğunu ifade eder. Genelde yatırımcılar riske katlanırlar, fakat sadece daha fazla getiri için. Değişkenliğin riskin bir ölçütü olarak kabul edilmesi durumunda, riskin istatistiksel metodlarla hesaplanması mümkün olmaktadır. Riskin tanımında kullanılan metod ya beklenen getirinin standart sapması ya da varyansıdır. Standart sapma varyansın karekökü olduğundan basitçe ifade edilebilir ki her ikisi de aynı şeyi söylemektedir.

Risk = Karekök(£(xi-Getiri)2/(n-1))

Beklenen Getiri/Risk:Hisse senetleri getirisi ile risk arasındaki ilişkinin anlaşılmasını kolaylaştırır. Beklenen Getiri/Risk oranı düşük olan hisse senetlerinin tercih edilmemesi daha uygun olabilir. Getiri/Risk oranı büyük olan hisse senetlerinden tercih yaparken istenen getiri arttığında riskin de arttığı görülecektir. Böylece, beklenen faydanın arttırlıdığında, katlanılacak riskin arttığı görülecektir.

Beta Katsayısı: Bir hissenin beta katsayısı hisse senetinin pazar riskinin bir ölçüsüdür. Hisse senedinin Beta katsayısı, hisse senedinin endekse karşı duyarlılığını(volatility) göstermektedir.
Beta Katsayısı: ß
ß=1 ise hissenin hareketi endeksle aynı (ortalama risk)
ß<1 ise ise hissenin hareketi endeksten daha yavaş (az riskli, düşük volatilite)
ß>1 ise ise hissenin hareketi endeksten daha hızlı (daha riskli, yüksek volatilite)

Eğer bir hissenin betası 1 ise, endeksin %10 arttığı bir dönemde o hissenin %10 değer kazanması, endeksin %10 düştüğü bir dönemde ise o hissenin %10 düşmesi beklenir. Diğer taraftan, eğer bir hissenin betası 0.5 ise endeksin %10 yükseldiği bir dönemde o hissenin %5 yükselmesi, endeksin %10 düştüğü bir dönemde ise, o hissenin %5 düşmesi beklenir. Aynı şekilde bir hissenin betası 1.5 ise, endeksin %10 arttığı bir dönemde o hissenin %15 değer kazanması, endeksin %10 düştüğü bir dönemde o hissenin %15 düşmesi beklenir.


Risk-Beta-Getiri Haritaları

Risk-Getiri ve Beta-Getiri Haritaları
Dikey eksende hisselerin yüzde getirileri, yatay eksende hisselerin risk veya beta katsayıları bulunur. Haritada çok sayıda hisse seçilirse, karışıklık olacağından tablo dört bölüme ayrılmıştır. Herhangi bir bölümü seçerek ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz. Haritalarda hisselere numara verilmiştir. Tablonun en alt kısmında bu numaraların temsil ettiği hisselerin IMKB kodlarını görebilirsiniz.
Haritalarda , beklenen getirisi pozitif olan hisseler yeşil , negatif olanlar ise kırmızı renkli kutucuklarla gösterilmiştir.
Seçilen endeks ise mavi kutucukla gösterilir.
Haritadaki yatay kırmızı kesikli çizgi 0 getiri sınırıdır.
Mavi kesikli çizgiler ise pazar (seçilen endeks) riski ve getirisini göstermektedir.

Haritaların Yorumlanması

Risk-Getiri Haritası: Hisse senetlerinin getirileri ile risklerini grafiksel görmek hisselerin risk ve getirilerini karşılaştırmayı kolaylaştırır. Hisse senetlerinin risk ve getirilerin toplandığı bölgeler görülebilir. Böylece, diğer hisselere göre daha çok yada az riskli olan hisseler, getirisi daha çok yada az olan hisseler kolayca görülebilir.

Beta-Getiri Haritası: Hisse senetlerinin beta katsayıları pazar risklerinin göstergesidir. Beta katsayısı büyük olan hisselerin pazar riskleri o derece büyüktür.


Raporlama Seçenekleri Kullanımı

Raporlama ekranları, kullanıcıların yeniden menüye dönüp başka bir sayfaya gitme zahmetine katlanmadan hızlı bir şekilde dikkat çeken hisseleri çeşitli kriterlere göre ekrana getirebilmesi için dizayn edilmiştir.

Piyasa Endeksi: Seçilen endeks kullanılarak hisselerin beta katsayısı, alfa istatistikleri hesaplanır.

Hesaba Katılacak Hisseler: Eğer Piyasa endeksinin, piyasadaki durumu yeterince gösterdiğini düşünüyorsanız, hisselerin tümünü seçebilirsiniz. Aksi halde, sadece endekse dahil hisseleri seçiniz.

Gün: İstatistiklerin hesaplanması için kullanılacak kapanış sayısı.

Harita Türü: Risk-Getiri veya Beta-Getiri grafiklerinden görmek istediğinizi seçiniz.

Tablo: İstatistikleri tabloda görmek için tıklayınız.

Harita: Risk-Getiri ve Beta-Getiri Grafiklerini görmek için tıklayınız.